In het kort
Bij een hypothecaire lening kiest u tussen een vaste rentevoet, die voor de hele looptijd vastligt, en een variabele rentevoet, die op afgesproken tijdstippen wordt herzien. Bij een variabele rente mag de rentevoet volgens Wikifin hoogstens verdubbelen: een rente van 2 % kan dus niet boven 4 % stijgen. Er bestaat ook een semi-vaste rente, die een eerste periode vastligt en daarna kan worden herzien. De keuze wordt u aangeboden door uw kredietgever; alleen de Vlaamse leningen (Vlaamse woonlening, Mijn VerbouwLening) hebben eigen regels. Alle gegevens dateren van 14 oktober 2026.
Hoe werkt een vaste rentevoet?
Een vaste rentevoet wordt bepaald bij de ondertekening van de kredietovereenkomst en blijft voor de hele looptijd gelijk. U kent meteen alle bedragen tot de eindvervaldag. Wikifin: een stijging van de marktrente heeft geen gevolgen voor uw lening. Het nadeel is het spiegelbeeld: kiest u een vaste rente terwijl de marktrente hoog staat, dan blijft u aan die hoge rente hangen, ook als ze later daalt. U kunt dat opvangen door de lening vervroegd terug te betalen met een nieuw krediet tegen een lagere rente, een herfinanciering, maar dat is volgens Wikifin niet altijd even eenvoudig. Zie de gids woonlening herfinancieren.
Hoe werkt een variabele rentevoet?
Bij een variabele rentevoet wordt de basisrentevoet uit de overeenkomst aangepast in functie van een referentie-index, die de schommelingen van de marktrente volgt. De herziening kan om het jaar, om de drie jaar of om de vijf jaar gebeuren, afhankelijk van de formule die u koos.
- Voordeel: een variabele rente ligt bij aanvang doorgaans lager dan een vaste, en u profiteert mee als de marktrente daalt.
- Nadeel: de rente kan stijgen, en dan betaalt u maandelijks meer.
- Wettelijke grens: volgens Wikifin moet de rente kunnen stijgen én dalen, maar ze mag maximaal verdubbelen. Een daling tot 0 % is mogelijk.
- Cap: sommige kredietgevers bieden een variabele rente met een “cap” aan, een grens op de afwijking. Een cap +2 betekent dat een rente van 4 % maximaal tot 6 % kan stijgen.
En de semi-vaste rente?
Notaris.be beschrijft drie vormen: vast, variabel en semi-vast. Bij een semi-vaste rentevoet blijft de rente gedurende een eerste periode ongewijzigd, bijvoorbeeld de eerste tien jaar van een lening van 15 of 20 jaar. Daarna kan ze worden herzien. Vraag bij elke offerte duidelijk wanneer de rente voor het eerst wordt herzien en volgens welke formule.
Wat raadt Wikifin aan?
Wikifin geeft een eenvoudige vuistregel, die geen persoonlijk advies is:
- staat de rente laag, dan is een vaste rentevoet interessant, omdat u de lage rente voor de hele looptijd behoudt;
- staat de rente hoog, dan kiest u beter een variabele rentevoet, in de hoop dat ze tijdens de looptijd daalt, en informeert u bij uw bank naar de formule met cap.
Of de rente “hoog” of “laag” staat, kan niemand voor u voorspellen. Denk dus eerder aan wat u kunt dragen dan aan wat de markt zal doen. Kunt u een hogere maandlast niet opvangen, dan weegt de zekerheid van een vaste rente zwaarder.
Looptijd en maandlast
De looptijd bepaalt hoeveel u maandelijks betaalt en wat de lening in totaal kost. Wikifin rekent voor een lening van 100 000 euro tegen een vaste rente van 2 % met constante maandelijkse aflossingen:
| Looptijd | Maandelijkse aflossing | Totaal terug te betalen | Waarvan interesten |
|---|---|---|---|
| 10 jaar | 919,32 euro | 110 318,89 euro | 10 318,89 euro |
| 20 jaar | 505,03 euro | 121 206,35 euro | 21 206,35 euro |
| 30 jaar | 368,71 euro | 132 737,36 euro | 32 737,36 euro |
Het is een rekenvoorbeeld van Wikifin, geen actueel aanbod. De premie voor de schuldsaldoverzekering komt er nog bij, en die stijgt met de looptijd.
Hoe vergelijkt u aanbiedingen?
- Vraag bij meerdere kredietgevers of tussenpersonen gelijkaardige simulaties. Een simulatie is gratis en geen offerte.
- Vraag enkel een offerte bij de instelling die u het meest interesseert: voor elke offerte kunnen dossierkosten worden aangerekend.
- Vergelijk op de ESIS-fiche, het gestandaardiseerde informatiedocument dat de kredietgever bij een offerte moet geven. Het jaarlijks kostenpercentage (JKP) staat erop. Het omvat naast de rente ook dossierkosten, de hypotheekinschrijving, de schatting en de verzekeringen die erbij horen, zoals de woningverzekering en de schuldsaldoverzekering. Het ereloon van de notaris en de registratierechten zitten er niet in.
- Controleer of u appelen met appelen vergelijkt: een vaste rente met een vaste rente, een variabele met een variabele.
Hoeveel u kunt lenen, schat u met onze leencapaciteit.
Wat in Vlaanderen anders is
Twee Vlaamse leningen werken niet zoals een gewone bankhypotheek:
- Vlaamse woonlening (Vlaams Woningfonds). De rentevoet hangt af van uw geïndexeerd inkomen, uw gezinstoestand, de ligging van de woning, de looptijd en de referentierentevoet. Ze wordt iedere vijf jaar herzien op basis van uw inkomen en gezinstoestand, maar ze stijgt nooit boven de contractueel vastgelegde reglementaire rentevoet en daalt nooit onder de contractuele minimumrentevoet. Zie Vlaamse woonlening.
- Mijn VerbouwLening. De rente is vast voor de volledige looptijd. In 2026 bedraagt de basisrentevoet 1,5 % en de rente kan nooit negatief worden. Zie Mijn VerbouwLening.
Welke professional raadplegen
Een kredietbemiddelaar kan meerdere kredietgevers voor u vergelijken. Het notariskantoor verlijdt de kredietakte en kan u de kosten ervan vooraf berekenen.
Veelgestelde vragen
Kan mijn variabele rente onbeperkt stijgen?
Nee. Volgens Wikifin mag de rentevoet bij een variabele lening hoogstens verdubbelen, ongeacht hoe de marktrente evolueert. Sommige kredietgevers bieden bovendien een cap aan.
Kan ik van variabel naar vast overstappen?
Alleen als uw contract dat toelaat of als de kredietgever akkoord gaat met een herziening. Anders kunt u het krediet afkopen met een nieuw krediet. Daar zijn kosten aan verbonden.
Is de kleinste rente ook de goedkoopste lening?
Niet noodzakelijk. Het JKP telt dossierkosten, schatting en verzekeringen mee en geeft dus een vollediger beeld dan de rentevoet alleen.
Moet ik mijn schuldsaldoverzekering bij dezelfde bank nemen?
Nee. De kredietgever kan u niet verplichten om die verzekeringen bij een door hem aangewezen verzekeraar af te sluiten. Hij kan u wel een rentekorting geven als u ze bij hem neemt.
Wat betekent semi-vast?
De rente ligt een eerste periode vast, bijvoorbeeld tien jaar, en kan daarna worden herzien. Controleer in de offerte hoe de herziening gebeurt.
Meer gidsen over financieren
- Eigen inbreng en quotiteit bij een woonkrediet
- Fiscaal voordeel woonlening in Vlaanderen: de woonbonus
- Hypothecair mandaat of hypotheek: wat kiest u?
- Kredietbemiddelaar: wat doet die en hoe controleert u hem?
- Mijn VerbouwLening: rente, voorwaarden en aanvraag
- Overbruggingskrediet: kopen vóór u uw woning verkoopt
- Schuldsaldoverzekering en verzekering gewaarborgd wonen
- Vlaamse woonlening: voorwaarden, kosten en aanvraag
- Woonlening herfinancieren: wanneer loont het?
Bronnen
- Een vaste of een variabele rentevoet kiezen? (wikifin.be) (geraadpleegd op 14 oktober 2026)
- Welke terugbetalingstermijn kies je? (wikifin.be) (geraadpleegd op 14 oktober 2026)
- Hypotheekleningen vergelijken: prospectus, simulatie, ESIS-fiche en JKP (wikifin.be) (geraadpleegd op 14 oktober 2026)
- Hoe kan je je hypothecair contract herzien? (wikifin.be) (geraadpleegd op 14 oktober 2026)
- Rente en interesten (notaris.be) (geraadpleegd op 14 oktober 2026)
- Bedrag en rentevoet van de Vlaamse woonlening (vlaamswoningfonds.be) (geraadpleegd op 14 oktober 2026)
- Mijn VerbouwLening is nog voordeliger in 2026 (vlaanderen.be, VEKA) (geraadpleegd op 14 oktober 2026)