Fiscaal voordeel woonlening in Vlaanderen: de woonbonus

Wat is de woonbonus?

De “woonbonus” is de volksnaam voor de belastingvermindering voor uitgaven om de eigen woning te verwerven of te behouden. Wikifin beschrijft haar als een “fiscale korf” waarin u de uitgaven voor uw lening steekt: intresten, kapitaalaflossingen en eventueel de premie van uw schuldsaldoverzekering. Elk jaar geeft ze recht op een belastingvermindering, zolang de lening loopt.

Sinds de zesde staatshervorming is de woonfiscaliteit gewestelijk. Wikifin zegt dat de gewesten de woonbonus nog behielden voor nieuwe hypotheken in 2015, maar dat daarna elk gewest eigen maatregelen nam. Vlaanderen schafte de woonbonus af en verlaagde als compensatie onder meer de registratierechten.

Welke regeling geldt voor uw lening?

Wat telt, is de datum van de authentieke akte van uw oorspronkelijke hypothecaire lening, niet de compromis.

Dit zijn de bedragen die Wikifin op 14 oktober 2026 vermeldt:

• Leningen van 2005 tot en met 2014: basisbedrag van 2 280 euro voor het aanslagjaar 2027 in het Vlaamse Gewest, verhoogd met 760 euro gedurende de eerste tien jaar van de terugbetaling, en met 80 euro als u op 1 januari na de ondertekening minstens drie kinderen ten laste hebt. De vermindering wordt berekend tegen uw marginale belastingtarief, minimaal 30 % en maximaal 50 %.
• Leningen van 2015: een belastingvermindering van 40 % op een basisbedrag van 1 520 euro, met dezelfde verhogingen van 760 euro en 80 euro.
• Leningen van 2016 tot en met 2019: de geïntegreerde woonbonus, beperkt tot 1 520 euro voor een eigen woning. Is het uw enige woning, dan komt er 760 euro per jaar bij voor de eerste tien jaar, en 80 euro per jaar bij minstens drie kinderen ten laste. Op het totaal (maximaal 1 520 + 760 + 80 euro) geldt 40 %, wat neerkomt op maximaal 944 euro belastingvermindering per jaar.

Om voor de geïntegreerde woonbonus in aanmerking te komen, gelden volgens Wikifin onder meer deze voorwaarden: het gaat om uw eigen woning in Vlaanderen, die u bewoont (ze hoeft niet uw enige eigendom te zijn); de lening dient voor aankoop, bouw of verbouwing; ze loopt minstens tien jaar; ze wordt gewaarborgd door een hypothecaire inschrijving; en de akte is uiterlijk in 2019 bij de notaris ondertekend.

En voor leningen vanaf 2020?

Het Departement Financiën en Begroting is duidelijk: de geïntegreerde woonbonus wordt niet langer toegekend voor hypothecaire leningen aangegaan na 31 december 2019. Vlaanderen.be vat het zo samen: vanaf 1 januari 2020 is er geen belastingvermindering meer. Wikifin voegt eraan toe dat sinds 1 januari 2025 in geen enkel gewest nog een fiscaal voordeel verbonden is aan een nieuwe hypothecaire lening voor de verwerving van uw eigen woning.

Wat kreeg u in de plaats? Het verlaagde tarief in het verkooprecht (registratiebelasting) voor de enige eigen woning. Vlaanderen.be: voor akten verleden vóór 1 januari 2020 bedroeg dat tarief 7 %. Nu is het 2 %, tegenover 12 % voor een gewone aankoop. Voor verkoopovereenkomsten vanaf 1 januari 2026 zijn de voorwaarden strenger geworden, en de Vlaamse Regering heeft in de Septemberverklaring de intentie uitgesproken het verlaagde tarief vanaf 1 januari 2027 aan te passen naar 3 %, onder voorbehoud van het decreet. Zie registratiebelasting.

Wat als u uw lening wijzigt?

Het Departement Financiën en Begroting beschrijft de gevolgen voor lopende leningen van vóór 2020:

• Herfinanciering. Bij een louter herfinanciering geldt de datum van de oorspronkelijke lening. De belastingvermindering blijft van toepassing, ook als u van bank verandert. Is het geleende bedrag hoger dan het openstaande saldo, dan geldt het extra bedrag als nieuwe lening, zonder woonbonus.
• Wederopname. Als u een deel van het afgeloste kapitaal opnieuw ontleent, is dat altijd een nieuwe, bijkomende lening. De geïntegreerde woonbonus geldt enkel als die bijkomende lening vóór 1 januari 2020 is aangegaan. Bij een wederopname zonder notariële akte, wat meestal het geval is, geldt de datum van aanvaarding van het kredietaanbod.
• Looptijdverlenging. Sinds 1 januari 2020 is de resterende looptijd van 31 december 2019 als het ware bevroren. Betalingen buiten de initiële looptijd komen niet meer in aanmerking. Een uitzondering is er voor een verlenging door COVID-19-betalingsuitstel.
• Hypotheekoverdracht (pandwissel). Wie al van de woonbonus geniet en een hypotheekoverdracht doorvoert, ziet niets veranderen.
• Meerdere leningen onder verschillende stelsels. Dan moet u kiezen, want u kunt niet gelijktijdig van meerdere stelsels genieten. Kiest u voor de geïntegreerde woonbonus, dan is die keuze definitief.

Zie ook woonlening herfinancieren.

Moet u de woning bewonen?

Voor de geïntegreerde woonbonus moet het om uw eigen woning gaan. Het Departement zegt dat u de woning niet uiterlijk op 31 december van het jaar van de lening moet betrekken, maar dat u pas uitgaven in uw korf kunt opnemen zodra u aan de voorwaarde “eigen woning” voldoet. Een domicilie is geen formele vereiste, maar creëert een weerlegbaar vermoeden: u moet kunnen aantonen dat u er zelf woont, bijvoorbeeld met facturen voor gas, elektriciteit of water. Er bestaan uitzonderingen, onder meer bij wettelijke of contractuele belemmeringen of door de stand van de bouwwerken. De FOD Financiën beoordeelt dat aan de hand van de feitelijke omstandigheden.

Andere voordelen voor wie wil lenen

Een belastingvermindering is er niet meer, maar andere Vlaamse voordelen bestaan wel. De Vlaamse woonlening is een voordelig woonkrediet voor gezinnen met een bescheiden inkomen. Mijn VerbouwLening financiert energiebesparende renovaties aan voordelige rente. De gratis verzekering gewaarborgd wonen staat bij schuldsaldoverzekering.

Welke professional raadplegen

Wikifin raadt aan voor het fiscale regime van uw lening uw bank of kredietverstrekker te contacteren. Het notariskantoor kan de datum van uw akte en de gevolgen van een herfinanciering bevestigen. Voor vragen over uw belastingaangifte kunt u terecht bij de FOD Financiën of de Vlaamse infolijn op het gratis nummer 1700.