Kredietbemiddelaar: wat doet die en hoe controleert u hem?

Wat doet een kredietbemiddelaar?

Volgens de FSMA moet elke persoon die geen kredietgever is en die zelfstandig, beroepshalve en tegen een vergoeding één van deze activiteiten uitoefent, zich inschrijven:

• kredietovereenkomsten voorstellen of aanbieden aan consumenten;
• consumenten bijstaan bij de voorbereiding van een kredietovereenkomst, zonder die zelf aan te bieden;
• namens een kredietgever kredietovereenkomsten sluiten met consumenten.

De vergoeding mag verschillende vormen aannemen: geld, goederen of diensten of een ander economisch voordeel. De inschrijvingsplicht geldt voor natuurlijke personen en voor rechtspersonen. Ook wie al ingeschreven is als verzekeringstussenpersoon of als tussenpersoon in bank- en beleggingsdiensten, moet een bijkomende inschrijving aanvragen als hij krediet bemiddelt. Voor hypothecair krediet en voor consumentenkrediet zijn dat twee afzonderlijke inschrijvingen.

Waarom zou u een tussenpersoon inschakelen? Wikifin, de informatiesite van de FSMA, zegt dat aankloppen bij uw huidige bank het eenvoudigst is, maar dat u hypothecaire kredieten ook krijgt bij kredietgevers en tussenpersonen. Kredietgevers hanteren niet allemaal dezelfde voorwaarden, en u kunt de concurrentie laten spelen. Een bemiddelaar kan u daarbij tijd besparen. Hij vervangt uw eigen oordeel niet: u blijft zelf de kredietnemer.

De drie categorieën

De FSMA onderscheidt drie categorieën van bemiddelaars in hypothecair krediet naar Belgisch recht. Ze sluiten elkaar uit: een bemiddelaar kan slechts in één categorie ingeschreven zijn.

• Kredietmakelaar. Hij brengt kredietgevers en consumenten met elkaar in contact en is niet gebonden aan één kredietgever. Hij verklaart op erewoord dat hij geen verplichting heeft om zijn productie, geheel of gedeeltelijk, bij een bepaalde kredietgever of groep van kredietgevers te plaatsen.
• Verbonden agent. Hij bemiddelt voor rekening en onder de volle verantwoordelijkheid van één kredietgever of van een groep van kredietgevers.
• Subagent. Hij handelt onder de verantwoordelijkheid van een kredietmakelaar of een verbonden agent en moet altijd meedelen in welke hoedanigheid hij optreedt.

Dit verschil is belangrijk voor u. Een verbonden agent werkt voor één bank of groep. Een kredietmakelaar mag per definitie met meerdere kredietgevers werken. Vraag dus bij het eerste gesprek in welke categorie de bemiddelaar is ingeschreven.

Welke voorwaarden stelt de FSMA?

Een kredietmakelaar die zich wil laten inschrijven, moet onder meer:

• aantonen dat hij een burgerlijke beroepsaansprakelijkheidsverzekering heeft afgesloten;
• aantonen dat hij is toegetreden tot een buitengerechtelijke regeling voor consumentengeschillen;
• uitsluitend samenwerken met kredietgevers die een vergunning of registratie hebben om in België actief te zijn;
• voor de verantwoordelijke personen de passende deskundigheid en professionele betrouwbaarheid aantonen.

Voor hypothecair krediet bestaat bovendien een examen. Het behandelt onder meer de wetgeving over hypothecair krediet en consumentenbescherming, de hypothecaire kredietproducten, de procedures voor het aankopen van een onroerend goed en de beoordeling van de kredietwaardigheid van de consument.

De buitengerechtelijke regeling is voor u als consument concreet: kredietbemiddelaars moeten bevestigen dat ze aangesloten zijn bij Ombudsfin, de ombudsman in financiële geschillen. Die helpt bij geschillen tussen consumenten en financiële dienstverleners. Die aansluiting is een voorwaarde om ingeschreven te blijven.

Hoe controleert u een bemiddelaar?

1. Vraag de naam en het ondernemingsnummer van de bemiddelaar.
2. Zoek hem op in het register van de FSMA. De FSMA publiceert geactualiseerde lijsten en u kunt zoeken op naam of op ondernemingsnummer.
3. Controleer de categorie en of de inschrijving geldt voor hypothecair krediet. Een inschrijving geldt immers hetzij voor hypothecair krediet, hetzij voor consumentenkrediet.
4. Vraag welke kredietgevers de bemiddelaar gebruikt. De FSMA publiceert ook een lijst van kredietgevers met een vergunning of registratie.

Zoek geen inschrijvingsnummer: de FSMA kent dat niet toe aan kredietbemiddelaars. Ze worden ingeschreven met hun ondernemingsnummer. Wie ingeschreven is, is niet automatisch de beste keuze voor uw dossier: de inschrijving zegt dat het beroep volgens de FSMA-voorwaarden wordt uitgeoefend, niet hoe goed het aanbod voor u is.

Wie houdt toezicht? De FSMA bewaakt de toegang tot het beroep en gaat na of ingeschreven tussenpersonen de inschrijvingsvoorwaarden blijven naleven. De FOD Economie ziet erop toe dat kredietbemiddelaars en kredietgevers de kredietreglementering naleven, onder meer inzake reclame, informatieverstrekking en adviesplicht.

Welke professional raadplegen

Een ingeschreven kredietbemiddelaar vergelijkt kredietaanbiedingen en begeleidt het dossier. Het notariskantoor verlijdt de aankoopakte en de kredietakte. Overleg met de notaris vóór u een bod doet over een opschortende voorwaarde voor het krediet, zodat u niet vastzit aan de koop als de lening niet doorgaat.