Beroep

Notaris in Vlaanderen: taak, vennootschap en tarief

De notaris is openbaar ambtenaar met een wettelijk tarief. Notarisvennootschappen, vrije keuze van het kantoor en wat een aankoop in Vlaanderen kost.

In het kort

Voor de aankoop van een woning in Vlaanderen verlijdt de notaris de authentieke akte. Hij is volgens notaris.be een openbaar ambtenaar én een juridisch raadgever, benoemd door de Koning. Zijn ereloon volgt een wettelijk tarief dat voor alle notarissen gelijk is. Het grootste deel van de aankoopkosten is geen notariswinst maar belasting: in Vlaanderen 2 % registratiebelasting voor uw enige eigen woning, anders 12 %. Een notaris kan werken in een notarisvennootschap. U kiest uw kantoor vrij.

Wat de notaris doet

Bij een onderhandse verkoop ondertekent u volgens notaris.be in principe eerst een compromis, daarna de notariële akte, nadat de notaris alle opzoekingen heeft gedaan. Enkel notariële akten kunnen worden overgeschreven in het hypotheekkantoor; die overschrijving maakt de koop tegenstelbaar en beschermt de koper tegen aanspraken van derden. Notaris.be vermeldt dat een tussenkomst van een professional bij het opstellen van het compromis aan te raden is, hoewel niet verplicht. Een infofiche van Fednot spreekt van ongeveer vier maanden en ongeveer vijftig opzoekingen tussen compromis en akte.

Lees de gidsen de notaris: taak en kosten en het compromis. Voor de belasting zelf, zie registratiebelasting in Vlaanderen.

De titel en waar u die controleert

Notarisvennootschappen. Volgens de Wet op het notarisambt (art. 50) kan een notaris “alleen of in associatie, zijn ambt uitoefenen in een vennootschap”, in de vorm van een besloten vennootschap of een coöperatieve vennootschap. “De notaris blijft nochtans persoonlijk titularis van het notarisambt.” De naam van de vennootschap wordt “steeds gevolgd door de vermelding ‘geassocieerde notarissen’ of ‘notarisvennootschap’” (art. 51). De statuten worden aangenomen onder de opschortende voorwaarde van goedkeuring door de kamer van notarissen (art. 50, § 5). Geen van beide artikelen verplicht een persoonsnaam in de benaming.

Wie wat publiceert. Notaris.be wordt beheerd door Fednot, de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat. De site biedt de zoekfunctie “Vind een notaris”, op postcode of gemeentenaam, met een filter voor erkende bemiddelaars.

Waar controleren. Ga naar de startpagina van notaris.be en gebruik “Vind een notaris”. Payotte verwijst niet naar een precieze kantoorpagina en neemt de zoekresultaten niet over. Controleer zelf het kantoor dat u wordt voorgesteld.

Gebruiksvoorwaarden van het register (gelezen op 14 oktober 2026). De gebruiksvoorwaarden van notaris.be zeggen letterlijk: “Wilt u ze reproduceren, mededelen aan het publiek of gebruiken voor commerciële doeleinden, dan moet u hiervoor de uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van Fednot verkrijgen”. En over links: “U mag op uw eigen website een link aanbrengen naar de site “notaris.be”, maar alleen als “notaris.be” in het volledige scherm van de browser zichtbaar wordt en het adres (URL) van de site zichtbaar blijft. Andere hyperlinks mag u alleen aanbrengen na uitdrukkelijke schriftelijke goedkeuring van Fednot”.” En: “U mag geen informatie of enig andere gegevens trachten te bekomen door handelingen die niet uitdrukkelijk zijn voorzien.” Het woord “compileren” staat er niet, maar reproductie van de gegevens vraagt de schriftelijke toestemming van Fednot. Payotte neemt daarom de zoeklijst niet over en linkt enkel naar de startpagina.

Wat het kost

Het ereloon volgt een tarief in de bijlage van het koninklijk besluit van 16 december 1950; hier gelezen in de officieuze consolidatie van 9 februari 2026. Voor een verkoop uit de hand geldt schaal J. Een lagere schaal Jbis geldt voor wie, als natuurlijke persoon, in volle eigendom een woning verwerft die uitsluitend voor bewoning bestemd is en die hij als eigen en enige woning gebruikt, zonder andere onroerende zakelijke rechten te bezitten (op enkele uitzonderingen na). Vestigt u uw wettelijke woonplaats niet binnen een jaar na de akte in de woning, dan moet u het verschil met schaal J storten aan de notaris, binnen de maand.

Notaris.be zegt dat de ene notaris niet duurder is dan de andere. Zijn er twee notarissen bij een verkoop, dan delen ze het ereloon: u betaalt niet meer.

Een voorbeeld uit de Fednot-infofiche (versie 2025, indicatief): voor een gezinswoning van 250 000 € in Vlaanderen bedragen de aankoopkosten samen 9 370 €, waarvan 5 000 € registratiebelasting (2 %). De registratiebelasting, door Fednot “verkooprecht” genoemd, moet binnen vier maanden na de authentieke koopakte worden betaald en is niet onderworpen aan btw. De btw van 21 % geldt wel op het ereloon, de administratieve kosten, de uitgaven aan derden en het recht op geschriften. Fednot waarschuwt dat de bedragen indicatief zijn en per dossier kunnen verschillen. Voor uw eigen geval gebruikt u uw aankoopkosten berekenen; alleen de afrekening van het kantoor geeft het exacte bedrag.

Hoe Payotte het kantoor kiest

Payotte kiest per gemeente één notariskantoor, volgens het openbare Payotte-barema:

  • alleen notarisvennootschappen, nooit een notaris persoonlijk: geen enkele notaris wordt bij naam genoemd;
  • de fiche toont de naam van de vennootschap zoals ze zelf die gebruikt; Payotte verzint nooit een naam in de plaats van het kantoor;
  • het kantoor toont zijn titel zelf op zijn website; de fiche verwijst naar de startpagina van notaris.be, nooit naar een kantoorpagina;
  • het ereloon is overal gelijk: het klassement gaat dus niet over prijs, het is gratis voor het kantoor en nooit betalend.

Payotte garandeert het statuut van een kantoor niet: de controle doet u zelf.

Vragen om te stellen

  • Kunt u mij vóór het compromis een gedetailleerde afrekening geven (ereloon, btw, administratieve kosten, uitgaven aan derden, recht op geschriften)?
  • Welk bedrag vraagt u als provisie, en waarvoor dient ze?
  • Welke schaal is op mijn dossier van toepassing, J of Jbis, en wat moet ik doen om Jbis te behouden?
  • Welke termijn voorziet u tussen compromis en akte?
  • Kan ik een andere notaris kiezen dan die van de verkoper, en hoe wordt het ereloon dan verdeeld?
  • Wie in het kantoor volgt mijn dossier van dag tot dag op?

Veelgestelde vragen

Kan ik het ereloon van de notaris onderhandelen?

Nee. Het volgt een wettelijk tarief dat voor alle notarissen geldt.

Mag de verkoper mij zijn notaris opleggen?

Nee. Notaris.be schrijft: “De partijen kiezen vrij hun eigen notaris.” Zijn er twee notarissen, dan wordt het ereloon gedeeld.

Wat betekent “notarisvennootschap”?

Een notaris kan in een vennootschap werken. De benaming wordt gevolgd door “geassocieerde notarissen” of “notarisvennootschap”, maar de notaris blijft persoonlijk titularis van zijn ambt.

Betaal ik btw op de registratiebelasting?

Nee. De btw van 21 % geldt op het ereloon, de administratieve kosten, de uitgaven aan derden en het recht op geschriften.

Zijn de berekeningen van notaris.be exact?

Nee, Fednot noemt ze indicatief. Vraag de afrekening aan het kantoor.

Moet het compromis door een notaris worden opgesteld?

Niet verplicht, maar notaris.be raadt de tussenkomst van een professional aan, omdat de volledige inhoud van het compromis in de akte wordt overgenomen.

Bronnen