Erfbelasting op een woning in Vlaanderen: tarieven

Wat wordt belast?

De erfbelasting wordt berekend op de waarde van alle goederen van de overledene op de datum van overlijden, in België en in het buitenland, roerend en onroerend, na aftrek van begrafeniskosten en andere schulden. Een woning telt dus mee tegen haar verkoopwaarde. Iedereen die iets ontvangt, is belastingplichtig. Het tarief wordt toegepast per erfgenaam op zijn netto-verkrijging; bij de rechte lijn en partners gebeurt dat apart voor de onroerende en de roerende goederen.

De tarieven

Rechte lijn en tussen partners (kinderen, kleinkinderen, ouders, partner; ook gelijkgestelden zoals stiefkinderen en zorgkinderen onder voorwaarden):

Broers en zussen (overlijdens vanaf 1 september 2018): 25 % tot 35.000 €, 30 % tot 75.000 €, 55 % daarboven, toegepast op de netto-verkrijging van elke broer of zus afzonderlijk.

Andere personen (overlijdens vanaf 1 september 2018): 25 % tot 35.000 €, 45 % tot 75.000 €, 55 % daarboven. Hier wordt het tarief toegepast op het totaal van de netto-verkrijgingen van al deze erfgenamen samen; elke erfgenaam draagt een deel in verhouding tot zijn verkrijging.

Rekenvoorbeelden voor een woning

Beide voorbeelden gelden voor een woning als enige onroerend goed van de nalatenschap, vóór verminderingen, en zonder gezinswoningvrijstelling:

• Eén kind erft een woning van 400.000 €: 50.000 × 3 % = 1.500 €; 200.000 × 9 % = 18.000 €; 150.000 × 27 % = 40.500 €. Totaal 60.000 €.
• Twee kinderen erven elk de helft (2 × 200.000 €): per kind 50.000 × 3 % = 1.500 € plus 150.000 × 9 % = 13.500 €, dus 15.000 € per kind, samen 30.000 €. Omdat het tarief per erfgenaam wordt toegepast, drukt een verdeling over meerdere erfgenamen de totale belasting.

Een broer die dezelfde woning van 400.000 € erft, betaalt: 35.000 × 25 % = 8.750 €; 40.000 × 30 % = 12.000 €; 325.000 × 55 % = 178.750 €. Totaal 199.500 €.

De gezinswoning: vrijstelling voor de partner

Voor de woning die de gezinswoning was van de overledene en zijn langstlevende partner, wordt het erfbelastingtarief op onroerende goederen tussen partners niet toegepast. In de praktijk erft de langstlevende partner de gezinswoning dus zonder erfbelasting. Ze geldt niet voor een erfgenaam in de rechte lijn die een deel van de woning erft, zoals een kind: het kind betaalt op zijn aandeel in de gezinswoning wel erfbelasting. De voorwaarden vindt u in de gids Erfbelasting: vrijstelling van de gezinswoning.

Andere verminderingen en vrijstellingen

• Roerende goederen van de partner: de eerste 75.000 € van de netto-verkrijging in roerende goederen door de langstlevende partner is vrijgesteld, automatisch toegekend. Dat geldt niet als de partner ook een bloedverwant in de rechte lijn van de overledene is.
• Vermindering voor een kleine verkrijging: bij een nettoverkrijging tot 50.000 € in de rechte lijn of tussen partners wordt de erfbelasting verminderd volgens een formule in de Codex (500 € × [1 − nettoverkrijging / 50.000]).
• Singlevermindering (vanaf 1 januari 2026, volgens notaris.be): wie geen partner of afstammelingen heeft, kan bij testament tot 100.000 € laten tegen 3 % op de eerste 50.000 € en 9 % daarboven.
• Kinderen jonger dan 21: per volledig jaar tot 21 jaar een vermindering van 75 € (volgens notaris.be); kinderen onder 21 die beide ouders verliezen, zijn vrijgesteld op de gezinswoning en krijgen 75.000 € roerende vrijstelling.
• Erfgenaam met een handicap: een abattement dat afhangt van leeftijd en tarief.
• Doorgeven binnen het jaar: wie het geërfde goed binnen het jaar doorgeeft, krijgt de helft van de belasting terug onder voorwaarden.

Veel van deze regelingen moet u aanvragen in de aangifte van nalatenschap, onder de rubriek “Gunstregelingen”. Belastingkredieten en het partnerabattement voor roerende goederen worden automatisch toegekend.

Aangifte en betaling

• Bij elk overlijden moet een aangifte van nalatenschap worden ingediend. De termijn is 4 maanden als de overledene in België stierf, 5 maanden in een land van de EER en 6 maanden daarbuiten. De dag van overlijden telt niet mee; valt de laatste dag op een weekend of feestdag, dan schuift de termijn op.
• Bij een te late aangifte loopt iedere erfgenaam een belastingverhoging op. Ontbreekt de aangifte na een aanmaning, dan kan een aanslag van ambtswege volgen, met een verzuimboete.
• De Vlaamse Belastingdienst stuurt de aanslag normaal binnen drie maanden na de aangifte. U betaalt in principe binnen twee maanden na de verzending.

Welke professional raadplegen

• Een notaris, voor de aangifte, de verdeling en het gebruik van de gunstregelingen: zie de beroepspagina.
• Een makelaar of schatter om de verkoopwaarde van de woning op de datum van overlijden te bepalen: zie Woning laten schatten.
• Een fiscalist of boekhouder als de nalatenschap ook een vennootschap omvat.