Rookmelders in huurwoningen in Vlaanderen

Wat zegt de regelgeving?

De Vlaamse Codex Wonen van 2021 bepaalt dat elke woning aan de brandveiligheidseisen moet voldoen. Ze moet uitgerust zijn met één of meer rookmelders, geplaatst op de wijze bepaald door de Vlaamse Regering, of beschikken over een branddetectiesysteem dat gekeurd en gecertificeerd is door een daartoe erkend organisme.

Het uitvoeringsbesluit werkt dat uit:

• Per bouwlaag minstens één rookmelder in elke zelfstandige woning en kamerwoning.
• Een zolder of kelder telt als bouwlaag als er een technische installatie staat of als hij een directe toegang heeft en normaal en onmiddellijk te betreden is. Een technische installatie is een installatie met elektrische voeding of die warmte produceert en vast verbonden is met het gebouw.
• Buiten de individuele woning is een rookmelder verplicht in elke ruimte voor gedeeld gebruik waarin een technische installatie staat.
• Elke kamer van een kamerwoning heeft een rookmelder.
• De Vlaamse minister kan nadere regels bepalen voor de correcte plaatsing.

De Codex definieert een rookmelder als een apparaat conform de Belgische norm NBN EN 14604 dat reageert op rookontwikkeling met een scherp geluidssignaal en niet van het ionische type is. Het gaat dus om optische toestellen. Een apparaat zonder die norm voldoet niet.

Wie is verantwoordelijk?

Vlaanderen.be schrijft dat de verhuurder bij het afsluiten van elk nieuw huurcontract voldoende rookmelders moet voorzien in de huurwoning. Het gaat om de verhuurder, niet om de huurder, omdat de rookmelders deel uitmaken van de elementaire veiligheidseisen die de woning moet halen. Een woning moet conform zijn om verhuurd te worden. Een huurcontract voor een niet-conforme woning is nietig, volgens het Vlaams Woninghuurdecreet. Zie het conformiteitsattest.

Het conformiteitsattest wordt alleen afgeleverd als de woning niet ongeschikt of onbewoonbaar is en voldoende rookmelders heeft. Wie de rookmelders niet in orde heeft, kan het attest dus niet krijgen, en dat attest is in sommige gemeenten verplicht om te verhuren.

Wie vervangt de batterijen?

In de lijst van kleine herstellingen van de Vlaamse Regering staat onder “rookmelders / branddetectiesysteem / beveiligingssysteem”: batterijen van rookmelders vervangen en brandblusapparaten en beveiligingssystemen periodiek laten nakijken. Die kleine herstellingen en dat onderhoud zijn voor de huurder. Voor rookmelders in de gemeenschappelijke delen van een meergezinswoning verwijst de lijst van kosten en lasten (bijlage 2 bij het uitvoeringsbesluit) naar dezelfde lijst van kleine herstellingen; kijk in de brochure van Wonen in Vlaanderen na wie dat betaalt. Gaat een rookmelder zelf stuk door ouderdom, dan is dat een herstelling door slijtage, en die is voor de verhuurder. Meer daarover in herstellingen: huurder of verhuurder.

Wat moet u als huurder doen?

Controleer bij het betrekken van de woning of er genoeg rookmelders hangen: één per bouwlaag, en in een kamerwoning één per kamer. Noteer het aantal en de staat in de plaatsbeschrijving. Staan er te weinig, dan kan u dat bij de verhuurder melden; de huurder moet de verhuurder verwittigen van herstellingen die hij moet doen. Blijft de verhuurder in gebreke, dan kan u de gemeente verwittigen. Die kan de woning laten onderzoeken door een woningcontroleur. Ernstige problemen kunnen leiden tot de procedure ongeschikt- en onbewoonbaarheid.

Wat moet u als verhuurder doen?

Zorg bij elk nieuw contract voor rookmelders die voldoen aan NBN EN 14604, in voldoende aantal per bouwlaag. Een branddetectiesysteem dat gekeurd en gecertificeerd is door een erkend organisme, is een toegelaten alternatief. Overweeg de rookmelders in de plaatsbeschrijving te laten opnemen. Wie een conformiteitsattest aanvraagt, krijgt het enkel met voldoende rookmelders.

Welke professional raadplegen

• Het woonloket of de woondienst van uw gemeente voor het conformiteitsattest en de controle van de woningkwaliteit.
• Een erkende installateur voor een branddetectiesysteem, of een elektricien voor het plaatsen van toestellen.
• De helpdesk private huur van Wonen in Vlaanderen en een huurdersorganisatie of verhuurdersorganisatie bij een discussie. Zie ook het Vlaams Woninghuurdecreet.